Het sierlijke toegangshek aan de Hoogstraat vormt al eeuwenlang de toegang tot de Overtuin Bisdom van Vliet. Het hek is niet alleen een praktische afscheiding, maar ook een belangrijk tuinsieraad. Het moest bezoekers direct laten zien dat zich achter de poort geen gewoon stuk groen bevond, maar de zorgvuldig aangelegde tuin van een vooraanstaande Haastrechtse familie.
Het smeedijzeren hek dateert oorspronkelijk uit de 18e eeuw. In 1880 werd het aanzienlijk uitgebreid, waarbij de bestaande rococostijl zorgvuldig werd voortgezet. De eenvoudige spijlen worden afgewisseld met sierlijke, gekrulde vormen. Het hek staat op een lage gemetselde muur en bij de toegang bevindt zich een hardstenen stoep. De rijke vormgeving gaf de entree van de Overtuin een statige en uitnodigende uitstraling.
Wat is een overtuin?
Een overtuin is een tuin die door een openbare weg of water gescheiden is van het huis waarbij hij hoort. Zo’n tuin vormt een uitbreiding van de tuin bij het huis en kan bijvoorbeeld dienen als siertuin, moestuin of wandelpark.
Verbinding tussen huis en tuin
De Overtuin Bisdom van Vliet ligt aan de overzijde van de Hoogstraat, recht tegenover het woonhuis van de familie Bisdom van Vliet. Paulina Bisdom van Vliet hoefde vroeger alleen de weg over te steken om vanuit haar huis door het hek haar tuin binnen te gaan. Huis en tuin vormden hierdoor zichtbaar één geheel.
In 1939 veranderde deze situatie door de verbreding en verlegging van de Provincialeweg. Het hek werd enkele meters naar achteren en op een lager gelegen plek geplaatst. Hierdoor kwam het verder van het huis te staan en werd de historische samenhang tussen beide delen van de buitenplaats minder goed zichtbaar.
Herstel toegangshek
In 2024 is het monumentale toegangshek gerestaureerd en dichter bij zijn oorspronkelijke plek teruggeplaatst. Die locatie ligt nu onder de Provincialeweg. Het hek staat weer dichter bij de straat, op gelijke hoogte met het museum.
Voor de herplaatsing is het talud opgehoogd, het metselwerk gereconstrueerd en het smeedijzeren hekwerk door gespecialiseerde vakmensen hersteld. Aan weerszijden van de entree zijn knotlinden geplant. Ook de voortuin en de bloemperken achter het hek zijn opnieuw aangelegd.
Op 20 december 2024 is het hek officieel in gebruik genomen. Daarmee is de historische verbinding tussen het voormalige woonhuis en de Overtuin weer duidelijk zichtbaar: vanuit het museum kijkt u opnieuw uit op de statige tuinentree.
Het hek is een zelfstandig rijksmonument, bijzonder vanwege zijn ouderdom, fraaie rococovormgeving en samenhang met het woonhuis en de tuinsieraden.