Het sierlijke toegangshek aan de Hoogstraat vormt al eeuwenlang de toegang tot de Overtuin Bisdom van Vliet. Het hek is niet alleen een praktische afscheiding, maar ook een belangrijk tuinsieraad. Het moest bezoekers direct laten zien dat zich achter de poort geen gewoon stuk groen bevond, maar de zorgvuldig aangelegde tuin van een vooraanstaande Haastrechtse familie.
Het smeedijzeren hek dateert oorspronkelijk uit de 18e eeuw. In 1880 werd het aanzienlijk uitgebreid, waarbij de bestaande rococostijl zorgvuldig werd voortgezet. De eenvoudige spijlen worden afgewisseld met sierlijke, gekrulde vormen. Het hek staat op een lage gemetselde muur en bij de toegang bevindt zich een hardstenen stoep. De rijke vormgeving gaf de entree van de Overtuin een statige en uitnodigende uitstraling.
De verbinding tussen huis en tuin
De Overtuin ligt aan de overzijde van de Hoogstraat, recht tegenover het woonhuis van de familie Bisdom van Vliet. Paulina Bisdom van Vliet hoefde vroeger alleen de weg over te steken om vanuit haar huis door het hek haar tuin binnen te gaan. Huis en tuin vormden hierdoor zichtbaar één geheel.
In 1939 veranderde deze situatie door de verbreding en verlegging van de Provincialeweg. Het hek werd enkele meters naar achteren en op een lager gelegen plek geplaatst. Hierdoor kwam het verder van het huis te staan en werd de historische samenhang tussen beide delen van de buitenplaats minder goed zichtbaar.
In oude luister hersteld
In 2024 is het monumentale hek zorgvuldig gerestaureerd en dichter bij zijn oorspronkelijke plaats teruggezet. De historische locatie zelf wordt tegenwoordig ingenomen door de Provincialeweg, maar het was mogelijk het hek veel dichter bij de straat en weer op gelijke hoogte met het museum te plaatsen.
Voor de herplaatsing werd het talud aan de voorzijde van de Overtuin opgehoogd en opnieuw ingericht. Ook het metselwerk werd gereconstrueerd en het smeedijzeren hekwerk werd door gespecialiseerde vakmensen hersteld. Aan weerszijden van de entree zijn knotlinden geplant en achter het hek zijn de bloemperken en de voortuin opnieuw aangelegd.
Op 20 december 2024 werd het gerestaureerde hek officieel in gebruik genomen. Sindsdien is de historische relatie tussen het voormalige woonhuis en de Overtuin weer veel beter herkenbaar. Wie nu voor het museum staat, ziet aan de overzijde opnieuw de statige toegang tot de tuin.
Het toegangshek is als afzonderlijk onderdeel van de buitenplaats aangewezen als rijksmonument. Het is bijzonder vanwege zijn ouderdom, de fraaie rococovormgeving en de sterke samenhang met het woonhuis en de andere tuinsieraden. Na meer dan twee eeuwen vormt het hek nog altijd de waardige toegang tot de Overtuin: een poort tussen het dorp en een tuin vol geschiedenis.